Blokzincir Doğrulayıcısı Nedir?

Bir doğrulayıcı, yeni bloklar öneren, içlerindeki işlemleri kontrol eden ve ağın onları kabul edip etmemesi gerektiğine oy veren bir düğümdür; ve o işi yapmayı sürdürmesi, ancak yeterli sayıda başka doğrulayıcının kurallara uyduğunda anlaşmasıyla mümkündür. İşlevin tamamı tek cümlede budur. Diğer her şey, yani stake, cezalar, komiteler, algoritmalar, o oylama sürecini varsayılan olarak birbirine güvenmek için hiçbir sebebi olmayan yabancılar arasında güvenilir kılmak için vardır.

Çekirdek döngü

Bir blokzinciri, birçok bağımsız bilgisayarın kopyalarını tuttuğu, paylaşılan ve yalnızca eklenebilir bir defter olarak düşünün. Birinin, blok blok, sıradaki neyin ekleneceğine, hangi işlemlerin geçerli olduğuna, hangi sırayla ve eklemenin ne zaman kalıcı hâle geleceğine karar vermesi gerekir. Doğrulayıcıların yaptığı iş budur; dönüşümlü ya da rastgele seçim temelinde:

1. Bir doğrulayıcı, sıradaki bloğu, yani beklemedeki işlemlerin paketlenmiş ve sıralanmış bir yığınını önermek üzere seçilir (sırayla, rastgele seçimle ya da ağa özgü başka bir kuralla).
2. Diğer doğrulayıcılar öneriyi kontrol eder: her işlem düzgün imzalanmış mı, gönderen işlemin gerektirdiği fonlara ya da izinlere gerçekten sahip mi, blok doğru önceki blok üzerine mi kurulmuş.
3. Öneri doğruysa, doğrulayıcılar onu kabul etmek için oy verir. Yeterli sayıda doğrulayıcı, yani bir yeter sayı, tipik olarak nitelikli çoğunluk, evet oyu verdiğinde blok kesin sayılır: geri alınmayacak, yeniden yazılmayacak ya da sonradan tartışmaya açılmayacaktır.

O döngü sürekli tekrarlanır ve hiçbir tek doğrulayıcı tek başına bir şeye karar vermez; anlaşma, birçok bağımsız düğümün aynı cevapta buluşmasının ürünüdür ve defteri sahtelemeyi zorlaştıran şey de budur: olası bir saldırganın tek bir kapı bekçisini değil bir yeter sayıyı ikna etmesi gerekir.

Önerilerin nasıl yapıldığını, kontrol edildiğini ve oylandığını yöneten kurallara uzlaşma mekanizması denir. Farklı blokzincirleri farklı olanları kullanır, ama doğrulayıcıların oynadığı rol, yani öner, doğrula, oy ver, neredeyse hepsinde ortaktır.

Doğrulayıcılar neden vardır

Bunun tek bir güvenilir sunucu yerine bir doğrulayıcı rolü gerektirmesinin sebebi zor bir probleme dayanır: internete yayılmış, birbirine güvenmeyen taraflarca işletilen bir bilgisayar grubunu, bir hakem olmadan tek bir paylaşılan tarih üzerinde nasıl anlaştırırsınız? İki geniş cevap ailesi vardır.

İş ispatı zincirleri (en bilineni Bitcoin) bu anlamda doğrulayıcı kullanmaz. Bunun yerine "madenciler" hesaplama açısından pahalı bir bulmacayı çözmek için yarışır ve onu ilk çözen sıradaki bloğu önerme hakkını kazanır. Güvenlik maliyetten gelir: tarihi yeniden yazmak muazzam miktarda boşa harcanmış hesaplamayı yeniden yapmayı gerektirir, ki bunu ölçekte taklit etmek fahiş derecede pahalıdır.

Doğrulayıcı temelli zincirler, yani hisse ispatı, yetki ispatı ve BFT tarzı (Bizans Hata Toleranslı) tasarımlar, o hesaplama maliyetini ekonomik ya da itibari bir maliyetle değiştirir. Bir doğrulayıcı tipik olarak stake bağlamak zorundadır: katılmasına izin verilmeden önce ağın yerel varlığından bir miktarı teminat olarak kilitlemek. Dürüst davranırsa o stake'i korur ve doğrulama işi karşılığında kazanç elde edebilir. Dürüstsüz davranırsa, yani çelişkili bloklar önerir, bir çatalın iki tarafına da oy verir, uzun süre çevrimdışı kalırsa, protokol stake'inin bir kısmını yok edebilir ya da el koyabilir; bu mekanizmaya genel olarak kesinti denir. Doğrulayıcının kaybedecek bir şeyi vardır ve davranışını disipline eden şey, elektrik yakan bir bulmaca değil, budur.

Akılda tutmaya değer ayrım budur: iş ispatı hile yapmayı pahalı kılmak için hesaplama harcar; doğrulayıcı temelli uzlaşma bunun yerine bağlanmış sermaye harcar (Bizans Hata Toleranslı tasarımlar ayrıca, ağın garantileri bozulmadan önce kaç katılımcının kötü davranabileceğine dair matematiksel bir sınır ekler). Hiçbir yaklaşım tek bir tarafa güvenmeyi gerektirmez; ikisi de güvenin maliyetini yalnızca farklı bir yere yerleştirir.

Doğrulayıcı olmanın maliyeti nedir

Bir doğrulayıcı çalıştırmak bedava değildir ve maliyetler yalnızca finansal da değildir.

• Bağlanmış stake. Doğrulayıcı temelli ağların çoğu, bir düğümün katılabilmesi için yerel varlıktan kayda değer bir miktarın kilitlenmesini ister. Bu sermaye risk altındadır, doğrulayıcı kötü davranırsa azaltılabilir ya da yok edilebilir, ki mesele de budur: stake, doğrulayıcının kaybedecek şeyidir.
• Çalışma süresi. Çevrimdışı bir doğrulayıcı ne önerebilir ne oy verebilir ve çok fazla doğrulayıcısı eksik olan bir ağ, blokları kesinleştirmek için gereken yeter sayıya ulaşmakta zorlanır. Birçok ağ uzayan kesintileri etkin kötü davranıştan ayrı olarak cezalandırır, çünkü atıl bir doğrulayıcı ağın yine de güvendiği bir doğrulayıcıdır.
• Ceza altında doğru davranış. Kanıtlanabilir kötü davranış, yani çelişkili iki bloğu çift imzalamak, aynı yükseklikte iki farklı tarihe oy vermek, kötü niyetten değil yanlış yapılandırılmış bir kurulumdan kaynaklansa bile kesintinin cezalandırmak için var olduğu türden bir hatadır.
• İşletimsel yük. Yazılımı güvenilir biçimde çalıştırmak, yamalı tutmak, anahtarları güvende tutmak ve ağın kendine özgü arıza biçimlerini izlemek, tek seferlik bir kurulum adımı değil, süregiden bir iştir.

Bunların hiçbiri tek bir zincire özgü değildir; bu modeli kullanan ağların genelinde "doğrulayıcı olmak"ın maliyetinin genel biçimidir.

Solidus bunun neresinde

O çerçeve, bu sayfanın çizmek için var olduğu tek ayrım açısından önemlidir: solidus-node ikili dosyasını kurmak, doğrulayıcı olmakla aynı şey değildir.

Yazılımı çalıştırmak bir düğümü, zinciri eşitleyip gözlemleyebilen bir katılımcı olarak ağa sokar. Doğrulayıcı olmak, yani gerçekten blok öneren ve uzlaşmaya oy veren düğümlerden biri olmak, iki şey daha gerektirir: stake bağlamak ve doğrulayıcı uygunluğunun parçası olarak merkeziyetsiz bir tanımlayıcı (DID) kaydetmek.

Bunu bulanıklaşmaya bırakmak yerine açıkça söylemeye değer, çünkü "bir düğüm indirin ve çalıştırın" iddiası çok daha kolay ve çok daha zayıf bir iddiadır; "doğrulayıcı olun" ise değil. Bunlar Solidus'ta ya da doğrulayıcı statüsünü stake'in arkasına koyan herhangi bir zincirde birbirinin yerine geçmez.

Solidus'un doğrulayıcı uygunluğuna özgü yaklaşımının, yani kabulü tek başına sermaye yerine doğrulanmış bir insan kimliğine bağlamanın, salt stake'ten farkı için Proof-of-Identity sayfasına bakın.

Bu sayfadaki her şeyin derli toplu referans sürümü Lexicon'da yaşar: Doğrulayıcı.